lọc dầu máy nén khí trục vít

Lọc dầu máy nén khí trục vít là một linh kiện thiết yếu trong hệ thống bôi trơn, đóng vai trò như “lá chắn” bảo vệ cụm đầu nén và các bộ phận chuyển động bên trong khỏi sự mài mòn và hư hỏng.

• Độ tinh lọc: Phổ biến từ 10 – 25 micron. Các loại lọc siêu tinh có thể lọc được hạt nhỏ đến 0.001mm.
• Hiệu suất lọc: Đạt tới 99% – 99.9% đối với các dòng chính hãng như Atlas Copco hay Hitachi.
• Tuổi thọ sử dụng:
  • Lọc tiêu chuẩn (Giấy Cellulose): 2.000 – 4.000 giờ.
  • Lọc cao cấp (Sợi thủy tinh): Lên đến 6.000 – 8.000 giờ.
  • Lọc giá rẻ/kém chất lượng: Chỉ từ 500 – 1.000 giờ.
• Áp suất mở van Bypass: Thường ở mức 2.5 Bar

1. Khái niệm và Chức năng

Lọc dầu (Oil Filter) thường được lắp đặt tại vị trí giữa bình dầu và trục vít. Nhiệm vụ chính của nó là loại bỏ các tạp chất như bụi bẩn, cặn carbon sinh ra do nhiệt độ cao, mạt kim loại do ma sát và hơi ẩm ra khỏi dầu bôi trơn.

Việc sử dụng lọc dầu chất lượng giúp:

• Bảo vệ cụm trục vít và vòng bi: Ngăn chặn các hạt bẩn gây mài mòn bề mặt trục và ổ bi.
• Duy trì hiệu suất: Giúp máy vận hành ổn định, hỗ trợ bôi trơn, làm mát và làm kín các khe hở trục vít.
• Kéo dài tuổi thọ máy: Giảm thiểu rủi ro hỏng hóc nghiêm trọng và chi phí sửa chữa dài hạn.

2. Cấu tạo và Nguyên lý hoạt động

Lọc dầu máy nén khí thường có thiết kế trụ tròn (spin-on) với các thành phần chính:

• Vỏ lọc (Housing): Làm từ thép hoặc hợp kim nhôm chịu áp suất và nhiệt độ cao.
• Phần tử lọc (Filter Element): Thường làm bằng giấy cellulose hoặc sợi thủy tinh (glass fiber) có khả năng lọc hạt từ 1-25 micron.
• Van Bypass (Van an toàn): Đây là bộ phận cực kỳ quan trọng. Khi lọc bị tắc nghẽn hoặc áp suất chênh lệch quá cao (thường khoảng 2.5 bar), van này sẽ mở để dầu đi trực tiếp đến đầu nén, đảm bảo máy không bị khô dầu gây cháy đầu nén.
• Van một chiều và Gioăng làm kín: Đảm bảo dầu chảy đúng hướng và không bị rò rỉ.

3. Phân loại lọc dầu

• Theo cấu tạo: Lọc lưới (inox), lọc lá và lọc giấy.
• Theo độ tinh lọc: Lọc thô (0.1mm), trung bình (0.01mm), lọc tinh (0.005mm) và siêu tinh (0.001mm).
• Theo nguồn gốc:
  • Lọc chính hãng (OEM): Do hãng sản xuất máy cung cấp (Atlas Copco, Hitachi, Kobelco, Ingersoll Rand, Sullair…) đảm bảo tương thích 100% nhưng giá cao.
  • Lọc thay thế (Aftermarket): Các thương hiệu uy tín như Mann Filter, Donaldson, Accom Uni, Wix, Sakura, Airpull… có chất lượng tương đương với giá cạnh tranh.

4. Thời gian thay thế và Dấu hiệu nhận biết

Chu kỳ thay thế thông thường dao động từ 2.000 đến 4.000 giờ vận hành tùy loại lọc và môi trường làm việc.

Dấu hiệu cần thay lọc ngay lập tức:

• Màn hình điều khiển báo lỗi chênh áp cao hoặc thông báo “Oil Filter Maintenance”.
• Nhiệt độ đầu nén tăng cao bất thường do dầu không lưu thông tốt để giải nhiệt.
• Tiếng ồn lạ phát ra từ cụm đầu nén do thiếu dầu bôi trơn.
• Dầu máy nhanh đổi màu đen hoặc có mùi khét.

1. An toàn là trên hết: Dừng máy, ngắt điện và bắt buộc xả áp suất bình dầu về 0 Bar để tránh dầu nóng bắn gây tai nạn.
2. Tháo lọc cũ: Sử dụng kìm xích hoặc dụng cụ chuyên dụng xoay ngược chiều kim đồng hồ.
3. Vệ sinh: Lau sạch mặt bích, kiểm tra gioăng cũ không còn sót lại.
4. Lắp lọc mới: Bôi một lớp dầu mỏng lên gioăng lọc mới để tăng độ kín, sau đó vặn chặt bằng tay (không dùng công cụ siết quá mạnh gây móp méo vỏ).
5. Vận hành: Chạy thử máy và kiểm tra rò rỉ tại chân lọc

Lưu ý: Khi mua lọc, người dùng cần kiểm tra kỹ bao bì, logo, tem chống giả và chất lượng mối hàn để tránh mua phải hàng giả gây hại cho động cơ. Nếu môi trường nhiều bụi bẩn hoặc nhiệt độ cao, cần rút ngắn thời gian thay lọc so với định kỳ.

• Đừng bao giờ tái sử dụng lọc cũ bằng cách tẩy rửa vì cấu trúc sợi thủy tinh sẽ bị phá vỡ, mất khả năng lọc.
• Khi thay lọc dầu, hãy kiểm tra luôn tình trạng dầu máy; nếu dầu đã đen hoặc có mùi khét, bạn nên thay cả dầu và lọc để đảm bảo hệ thống sạch hoàn toàn.